B-H-A-G"?

Bhag... "B-H-A-G"?

De naam "Bhag" verwijst enerzijds naar de hele muzikale voorgeschiedenis van het huidige Bhag-ensemble: onder de vleugels van de Jan-Niklaasstichting uit Halle (Essenbeek) nam de groep de instrumentale partijen van vele (Bach)kantates voor haar rekening; hiervoor werd er gerepeteerd in het "Bach-lokaal ".

Anderzijds verwijst de naam natuurlijk naar de historische figuur Johann Sebastian Bach (die de hem voorgaande tijden toch op sublieme wijze samenvatte), en terzelfdertijd ook naar alle generaties die ooit "een" en ook "dé" Bach voortbrachten, en naar zijn nakomelingen waaronder nog eens zovele musici voorkwamen. Kortom naar een compleet muziekuniversum.

Op de derde plaats betekende, blijkens oudere biografieën, de benoeming "die Bache" in de omgeving van het Duitse Thüringen gewoon "muzikanten" en wel omdat zovelen van deze familie muzikant waren. Sommige opzoekingen legden echter ook een omgekeerde verhouding bloot: etymologisch bleek Bach niet enkel beek ("vloeiend water") te betekenen, de Indogermaanse stam betekent ook "lopen, stappen" (=> voortbewegen - vloeien?). Het woord "Bach" of "Bachen" - ook Pach, Pachen - stamt uit de volkstaal bij de toenmalige Wandermusikanten: een soort volksmuzikanten waarvan tot ver in de 19e eeuw nog heel wat traditie overbleef. Die volkstaal heeft bindingen met het Rotwelsch (= Bargoens: dieven en bedelaarstaal) en de zigeunertaal. Overigens zou de familie Bach oorspronkelijk uit Hongarije stammen. Het woord "Bach" droeg er deels de betekenis "stuiver / munt", deels "kinnebaard" (van de zigeuners), deels "spelen" (musiceren): allemaal dus eigenschappen die men kan toewijzen aan rondtrekkende muzikanten. Nog in de jaren 1900 werden in de Thürings-Frankische dorpen de Wandermusikanten "Bache" genoemd. En zo schijnt de naam Bach dus te duiden op een voor de dragers van deze naam gemeenschappelijke beroepspraktijk, t.t.z. muzikanten, virtuozen, dansmeesters. Die namentraditie kan men terug volgen tot in de 10e eeuw en was het meest verbreid in de agrarisch-burgerlijke traditie. Deze uitleg steunt op de publicatie van een Bach-biografie in het voormalige Oost-Duitsland door ene Werner Felix (Leipzig 1984): als leek in die materie kunnen wij enkel hopen dat het op waarheden berust.

Alles samen vormde voor ons de alternatieve spelling van "Bach" naar "Bhag" een mooie synthese van al deze betekenissen. Bovendien oogt het wel, en intrigeert deze spelling klaarblijkelijk nog altijd.....